Τι «συνδέει» την Πόλη με τη Σρι Λάνκα (πρώην Κεΰλάνη) και την αρχαία Αίγυπτο;

Ένα μπαχαρικό με παράδοση χρήσης χιλιάδων χρόνων, τόσο στην κουζίνα όσο και στη θεραπευτική πράξη, που ακόμα ερευνάται για τις πολλαπλές ευεργετικές του επιδράσεις.

Διάβασε παρακάτω γιατί αξίζει και με το παραπάνω μια θέση στην κουζίνα σας…

***

Βασιλέων δώρο…

Οι αναφορές για τη χρήση της κανέλας ξεκινούν την αρχαία Αίγυπτο, όταν  ήταν σπάνια και πολύτιμη, καθώς εθεωρείτο ως δώρο Βασιλέων. Κάτι που δεν συμβαίνει βέβαια σήμερα, είναι πολύ φθηνή και υπάρχει διαθέσιμη παντού.

Η Κεϋλάνης και η… άλλη

Υπάρχουν δυο τύποι κανέλας: η Κεϋλάνης και η κοινή (cassia) κανέλα. Η κοινή –cassia –  ποικιλία περιέχει σημαντική ποσότητα κουμαρίνης, που πιστεύεται ότι είναι επιβλαβής σε μεγάλες δόσεις. Αντίθετα, η κανέλα Κεϋλάνης περιέχει πολύ λιγότερη κουμαρίνη (1), αλλά είναι και λιγότερο κοινή στην αγορά.

Ήξερες ότι προέρχεται από δέντρο;

Η κανέλα φτιάχνεται κόβοντας τους μίσχους του δέντρου Cinnamomum. Ο έσω φλοιός εξάγεται και τα ξυλώδη μέρη απομακρύνονται από αυτόν. Όταν ξεραθεί, σχηματίζει λωρίδες που σχηματίζουν ρολά, γνωστά ως ξυλάκια κανέλας. Αν τα τρίψουμε, παίρνουμε τη σκόνη κανέλας. Η ξεχωριστή οσμή και γεύση της κανέλας οφείλεται στο ελαιώδες μέρος της, που είναι πλούσιο σε αλδεΰδη κανέλας (2).

Για τη λοίμωξη και τη φλεγμονή

Η τελευταία βοηθά στην καταπολέμηση διαφόρων μολύνσεων. Το έλαιο κανέλας φάνηκε να θεραπεύει αποτελεσματικά λοιμώξεις του αναπνευστικού προκαλούμενες από μύκητες, ενώ αναστέλλει την ανάπτυξη διαφόρων βακτηρίων, όπως η Listeria και η Salmonella (3). Παρόμοια, η trans-αλδεΰδη κανέλας υποστηρίζεται προφυλάσσει το ουροποιητικό από λοίμωξη προκαλούμενη από E.coli (4).

Τέλος, οι αντιμικροβιακές επιδράσεις της κανέλας μπορεί να βοηθούν στην πρόληψη της τερηδόνας και της στοματικής κακοσμίας (5).

Η κανέλα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, όπως οι πολυφαινόλες (6).  Φαίνεται μάλιστα η αντιοξειδωτική της ικανότητα είναι τέτοια που ξεπερνά αυτήν του σκόρδου και της ρίγανης (7) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και ως φυσικό συντηρητικό τροφίμων (8).

Επιπλέον, κάποιες μελέτες έδειξαν τα αντιοξειδωτικά της έχουν πιθανώς και αντιφλεγμονώδη δράση (6).

Αν οι εξετάσεις βγήκαν… περίεργες

Παράλληλα, έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο καρδιόπαθειας. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, η πρόσληψη ενός γραμμαρίου κανέλας ημερησίως μείωσε την ολική χοληστερόλη, την LDL χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, ενώ τα επίπεδα της καλής HDL παρέμειναν σταθερά (9). Πρόσφατα, μια μεγάλη ανασκόπηση κατέληξε ότι 120mg ημερησίως έχουν παρόμοια επίδραση (10). Σε μελέτες με πειραματόζωα, φάνηκε ότι η κανέλα μπορεί να μειώσει και την αρτηριακή πίεση (6).

Κι όμως, επηρεάζει τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα!

Η κανέλα αποδεικνύεται επίσης ότι μπορεί να μειώσει δραστικά την αντίσταση στην ινσουλίνη (11, 12), βοηθώντας την να επιτελέσει πιο εύκολα το έργο της: να μεταφέρει τη γλυκόζη μέσα στους ιστούς, ώστε να μειωθούν έτσι τα επίπεδά της στο αίμα. Εκτός αυτού όμως, η κανέλα μπορεί να μειώσει τη γλυκόζη που εισέρχεται στο αίμα μετά το γεύμα, παρεμβαίνοντας στη δράση διαφόρων πεπτικών ενζύμων, ώστε να καθυστερήσει η πέψη των υδατανθράκων από το πεπτικό (13).

Επιπρόσθετα, ένα συστατικό της κανέλας (methylhydroxychalcone polymer, MHCP) φαίνεται πως μπορεί να δράσει στους ιστούς μιμούμενο τη δράση της ινσουλίνης (14), οπότε αυξάνει η πρόσληψη γλυκόζης από τα κύτταρα, αν και όχι τόσο γρήγορα όσο με την ινσουλίνη. Πολλαπλές κλινικές μελέτες επιβεβαιώνουν τις αντιδιαβητικές επιδράσεις της κανέλας, υποδεικνύοντας ότι μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα κατά 10-29% (15). Η αποτελεσματική δόση τυπικά κυμαίνεται μεταξύ 1 και 6 γραμμαρίων ημερησίως, περίπου δηλαδή ½ με 2 κουταλάκια του γλυκού.

Μια μικρή σημείωση όμως. Αν λαμβάνετε ινσουλίνη ή αντιδιαβητική αγωγή, θα πρέπει να ρωτήσετε το θεράποντα ιατρό ή κλινικό διαιτολόγο για την ποσότητα κανέλας που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε καθώς, δρώντας συνεργιστικά με τα φάρμακα,  μπορεί να προκαλέσει υπογλυκαιμία σε μεγάλη ποσότητα.

Ίσως προστατεύει το νευρικό σύστημα…

Αφετέρου, υπάρχουν αναφορές και για νευροπροστατευτικές επιδράσεις της κανέλας. Δυο συστατικά της, φαίνεται πως αναστέλλουν την αύξηση της πρωτεΐνης tau στον εγκέφαλο, που θεωρείται σήμα κατατεθέν του Alzheimer (16). Παρόμοια, σε μια μελέτη με ποντίκια που υπέφεραν από Parkinson, η κανέλα βοήθησε στην προστασία των νευρώνων, επαναφέροντας τη φυσιολογική παραγωγή νευροδιαβιβαστών και βελτιώνοντας τις κινητικές λειτουργίες (17). Οι επιδράσεις αυτές όμως πρέπει να μελετηθούν περισσότερο σε ανθρώπους.

…ενώ φαίνεται τοξική για τα καρκινικά κύτταρα!

Η κανέλα έχει μελετηθεί εκτενώς για πιθανή συμβολή στην πρόληψη και θεραπεία του καρκίνου. Τα δεδομένα που έχουμε είναι περιορισμένα και προέρχονται από εργαστηριακές δοκιμές, που υποστηρίζουν ότι τα εκχυλίσματα κανέλας μπορεί να δρουν προστατευτικά έναντι του καρκίνου (18, 19). Θεωρείται ότι μειώνει την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων και το σχηματισμό αιμοφόρων αγγείων στους όγκους, ενώ φαίνεται να είναι τοξική για τα καρκινικά κύτταρα, προκαλώντας το θάνατό τους, αλλά και να ενεργοποιεί προστατευτικές αντιοξειδωτικές αποκρίσεις σε ανθρώπινα εντερικά κύτταρα (20). Βέβαια, όλα αυτά πρέπει να επιβεβαιωθούν πρώτα και με τις αντίστοιχες μελέτες σε ανθρώπους, για να υπάρξει οποιουδήποτε τύπου σύσταση.

Έχει κερδίσει τη θέση με το σπαθί της…

Όπως μάλλον καταλαβαίνετε,  υπάρχει λόγος που ανέκαθεν η κανέλα θεωρούνταν πολύτιμη, έστω κι αν πλέον τη βρίσκουμε παντού. Προφανώς, η κανέλα Κεϋλάνης υπερέχει σε ποιότητα, περιέχοντας μικρότερα ποσά κουμαρίνης. Είτε λοιπόν ως συντηρητικό και βελτιωτικό γεύσης στο μαγείρεμα, είτε ως αντιμικροβιακός παράγοντας, η κανέλα αξίζει σίγουρα μια περίοπτη θέση στα ντουλάπια της κουζίνας…

 


Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που επενδύσατε να διαβάσετε την αρθρογραφία μου! Αν θέλετε να ενημερώνεστε για κάθε νέο μου άρθρο, ελάτε να συνδεθούμε στο Facebook, κάνοντας “like” την προσωπική μου σελίδα στο σύνδεσμο http://www.facebook.com/milessisgeorge ή σε οποιοδήποτε από τα άλλα κοινωνικά δίκτυα που έχω παρουσία και βρίσκονται στο τέλος (footer) της σελίδας. Σας ευχαριστώ, Γιώργος Μίλεσης

 

References

  1. Wang YH, Avula B, Nanayakkara NPD, Zhao J, and IA Khan. Cassia Cinnamon as a Source of Coumarin in Cinnamon-Flavored Food and Food Supplements in the United States. J. Agric. Food Chem., 2013; 61 (18): 4470–6
  2. El-Baroty GS, Abd El-Baky HH, Farag RS, and MA Saleh. Characterization of antioxidant and antimicrobial compounds of cinnamon and ginger essential oils. Afr J Biochem Reasearch 2010; 4(6): 167-74
  3. Singh HB, Srivastava M, Singh AB, and AK Srivastava. Cinnamon bark oil, a potent fungitoxicant against fungi causing respiratory tract mycoses. Allergy. 1995 Dec; 50(12): 995-9.
  4. Roshni Amalaradjou MA, Narayanan A, and K Venkitanarayanan. Trans-Cinnamaldehyde Decreases Attachment and Invasion of Uropathogenic Escherichia Coli in Urinary Tract Epithelial Cells by Modulating Virulence Gene Expression. J Urology, April 2011; 185(4): 1526–31
  5. Gupta C, Kumari A, Garg AP, Catanzaro R, and F Marotta. Comparative study of cinnamon oil and clove oil on some oral microbiota. Acta Biomed. 2011 Dec; 82(3):197-9.
  6. Rao PV, and SH Gan. Cinnamon: A Multifaceted Medicinal Plant. Evidence-based Complementary and Alternative Medicine : eCAM. 2014; 2014:642942.
  7. Shan B, Cai YZ, Sun M, and H Corke. Antioxidant capacity of 26 spice extracts and characterization of their phenolic constituents. J Agric Food Chem. 2005 Oct 5; 53(20):7749-59.
  8. Mancini-Filho J, Van-Koiij A, Mancini DA, Cozzolino FF, and RP Torres. Antioxidant activity of cinnamon (Cinnamomum Zeylanicum, Breyne) extracts. Boll Chim Farm. 1998 Dec; 137(11):443-7.
  9. Khan A, Safdar M, Ali Khan MM, Khattak KN, and RA Anderson. Cinnamon improves glucose and lipids of people with type 2 diabetes. Diabetes Care. 2003 Dec; 26(12):3215-8.
  10. Allen RW, Schwartzman E, Baker WL, Coleman CI, and OJ Phung. Cinnamon use in type 2 diabetes: an updated systematic review and meta-analysis. Ann Fam Med. 2013 Sep-Oct; 11(5):452-9.
  11. Qin B, Panickar KS, and RA Anderson. Cinnamon: Potential Role in the Prevention of Insulin Resistance, Metabolic Syndrome, and Type 2 Diabetes. Journal of Diabetes Science and Technology. 2010; 4(3):685-693.
  12. Anderson RA. Chromium and polyphenols from cinnamon improve insulin sensitivity. Proc Nutr Soc. 2008 Feb; 67(1):48-53.
  13. Adisakwattana S, Lerdsuwankij O, Poputtachai U, Minipun A, and C Suparpprom. Inhibitory activity of cinnamon bark species and their combination effect with acarbose against intestinal α-glucosidase and pancreatic α-amylase. Plant Foods Hum Nutr. 2011 Jun; 66(2):143-8
  14. Jarvill-Taylor KJ, Anderson RA, and DJ Graves. A hydroxychalcone derived from cinnamon functions as a mimetic for insulin in 3T3-L1 adipocytes. J Am Coll Nutr. 2001 Aug; 20(4):327-36.
  15. Kirkham S, Akilen R, Sharma S, and A Tsiami. The potential of cinnamon to reduce blood glucose levels in patients with type 2 diabetes and insulin resistance. Diabetes Obes Metab. 2009 Dec; 11(12):1100-13.
  16. Peterson DW, George RC, Scaramozzino F, LaPointe NE, Anderson RA, Graves DJ, and J Lew. Cinnamon extract inhibits tau aggregation associated with Alzheimer’s disease in vitro. J Alzheimers Dis. 2009; 17(3):585-97.
  17. Khasnavis S, and K Pahan. Cinnamon treatment upregulates neuroprotective proteins Parkin and DJ-1 and protects dopaminergic neurons in a mouse model of Parkinson’s disease. J Neuroimmune Pharmacol. 2014 Sep;9(4):569-81
  18. Lu J, Zhang K, Nam S, Anderson RA, Jove R, and W Wen. Novel angiogenesis inhibitory activity in cinnamon extract blocks VEGFR2 kinase and downstream signaling. Carcinogenesis. 2010; 31(3):481-8
  19. Schoene NW, Kelly MA, Polansky MM, and RA Anderson. Water-soluble polymeric polyphenols from cinnamon inhibit proliferation and alter cell cycle distribution patterns of hematologic tumor cell lines. Cancer Lett. 2005 Dec 8; 230(1):134-40.
  20. Wondrak GT, Villeneuve NF, Lamore SD, Bause AS, Jiang T, Zhang DD. The Cinnamon-derived Dietary Factor Cinnamic Aldehyde Activates the Nrf2-dependent Antioxidant Response in Human Epithelial Colon Cells. Molecules (Basel, Switzerland). 2010; 15(5):3338-55.