Ξέρετε ότι ο τρόπος που αξιοποιείται (ή αποθηκεύεται) το τι τρώμε από το σώμα, κρύβει και το πώς θα αποφύγουμε μακροπρόθεσμα την αύξηση βάρους και τα προβλήματα υγείας;

Φαίνεται πως το πόσο «μας παίρνει» να φάμε, εξαρτάται από το πόσο μπορούμε να… επιταχύνουμε!

Κι αν πάλι το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί… σαν ένα αυτοκίνητο, τι μπορούμε να μάθουμε παρατηρώντας το;

***

«Γιατί εγώ δεν τ΄ αντέχω»;

«Γιατί ο διπλανός μου τρώει σχεδόν ό,τι τρώω και εγώ, είμαστε σε παρόμοια ηλικία και σωματοδομή, αλλά μόνο εγώ παίρνω βάρος; ΟΚ, δεν είμαστε όλοι το ίδιο, γιατί όμως αυτός να μπορεί να τρώει ό,τι του… καπνίσει και εγώ να παίρνω βάρος με το παραμικρό παραστράτημα; Δίκαιο δεν το λες, αλλά πάλι πως είναι δυνατόν»;

Η προφανής απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι η διαφορετικότητα που παρουσιάζουμε μεταξύ μας, όσον αφορά το γονιδίωμα, με αποτέλεσμα ακόμα και μικρές διαφοροποιήσεις στην αλληλουχία του γενετικού κώδικα να οδηγούν στην δημιουργία διαφορετικών… κινητήρων: με διαφορετική… δύναμη, ροπή, αντοχή και προδιαγραφές!

Με διαφορετική τάση αποθήκευσης

Αν θέλουμε να το αναλύσουμε λίγο περισσότερο, έχουμε εκ γενετής διαφορετική ροπή στην αύξηση βάρους, κάτι που εν μέρει εκδηλώνεται και ως διαφορετικός ρυθμός αποθήκευσης λίπους στα λιποκύτταρα.

Προς επιβεβαίωση αυτών, πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει ότι η παρατεταμένη αύξηση βάρους μπορεί, σε κάποιες περιπτώσεις, να αποδοθεί σε μειωμένη ικανότητα μεταβολισμού του λίπους (1). Η μελέτη διεξήχθη στο Karolinska Institutet στη Σουηδία και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Metabolism.

Η αρχική υπόθεση περιλάμβανε την ύπαρξη μηχανισμών στο λιπώδη ιστό, που μπορεί να εξηγούν το λόγο που  κάποιοι γίνονται υπέρβαροι και κάποιοι όχι, παρότι μπορεί να έχουν παρόμοιο τρόπο ζωής.

Μελετώντας τη λιπόλυση…

Στο πλαίσιο λοιπόν της μελέτης, αναλύθηκαν δείγματα ιστών υποδόριου λίπους από το στομάχι γυναικών, πριν και μετά από μια δεκαετή περίοδο παρακολούθησης (follow-up).

Βρέθηκε λοιπόν ότι η ικανότητα των λιποκυττάρων να απελευθερώνουν λιπαρά οξέα στο πρώτο δείγμα, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται λιπόλυση, μπορούσε να προβλέψει ποιες γυναίκες θα εκδήλωναν σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μέχρι το τέλος της μελέτης. Οι γυναίκες αυτές είχαν επίσης μειωμένη δραστηριότητα και σε γονίδια που συμμετέχουν στη λιπόλυση.

Να σημειωθεί ότι η λιπόλυση είναι μια διαδικασία κατά την οποία τα λιποκύτταρα απελευθερώνουν λιπαρά οξέα,  που με την σειρά τους χρησιμοποιούνται ως πηγή ενέργειας από τους μύες.

Οι ερευνητές μάλιστα διαχώρισαν τη βασική (που είναι συνεχής) από την ορμονικά διεγειρόμενη λιπόλυση, που ενεργοποιείται όταν αυξάνεται η απαίτηση για ενέργεια (1,2) (σ.σ. σε συνθήκες αερόβιας άσκησης, όταν ξεπεραστεί το αναερόβιο κατώφλι και το σώμα χρησιμοποιεί τη β-οξείδωση λιπαρών οξέων κατά κύριο λόγο, για την παροχή ενέργειας).

Όταν πρέπει, δεν… γκαζώνει

Τα λιποκύτταρα των γυναικών που έγιναν υπέρβαρες στη 10ετία, έδειξαν υψηλή βασική αλλά μικρή ορμονικά διεγειρόμενη λιπόλυση (1). Ως συνέπεια, τα λιποκύτταρα αυτά αποθηκεύουν περισσότερο λίπος, από όσο μπορούν να ξεφορτωθούν και φυσικά αυξάνεται το βάρος, οι διαστάσεις και μαζί οι κίνδυνοι  για την υγεία. Κάτι που αποδεικνύεται ότι αυξάνει 3-6 φορές τον κίνδυνο αύξησης βάρους και εκδήλωσης διαβήτη τύπου 2 (3)!

Με άλλα λόγια, είναι σαν να έχουμε ένα αυτοκίνητο που δουλεύει μεν σε υψηλές στροφές, αλλά αδυνατεί να ανταποκριθεί όταν χρειάζεται να επιταχύνει.

Κάποιοι  απλά χρειάζονται να κάνουν μεγαλύτερες αλλαγές…

Πέραν του λοιπόν τρόπου ζωής, όπως η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα, οι φυσιολογικές διαφοροποιήσεις στο μεταβολισμό προφανώς οδηγούν σε διαφορετική αύξηση βάρους μεταξύ συνομήλικων.

Τα πιο ευαίσθητα άτομα μάλιστα αποδεικνύεται ότι έχουν ανάγκη μεγαλύτερη παρεμβάσεις στην καθημερινότητά τους για να αποφύγουν το υπερβολικό βάρος ή/ και την εκδήλωση σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Εν ολίγοις, κάποιοι από εμάς πρέπει να προσπαθήσουν περισσότερο (από το διπλανό τους) για διαχειριστούν το βάρος και τους δείκτες υγείας τους. Κι αυτό, σπάνια συμπεριλαμβάνει το τι τρώει ο διπλανός μας…



Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που επενδύσατε να διαβάσετε την αρθρογραφία μου! Αν θέλετε να ενημερώνεστε για κάθε νέο μου άρθρο, ελάτε να συνδεθούμε στο Facebook, κάνοντας “like” την προσωπική μου σελίδα στο σύνδεσμο http://www.facebook.com/milessisgeorge ή σε οποιοδήποτε από τα άλλα κοινωνικά δίκτυα που έχω παρουσία και βρίσκονται στο τέλος (footer) της σελίδαςΣας ευχαριστώ, Γιώργος Μίλεσης.

Reference

1.Arner P, Andersson DP, Bäckdahl J, Dahlman I, and M Rydén. Weight Gain and Impaired Glucose Metabolism in Women Are Predicted by Inefficient Subcutaneous Fat Cell Lipolysis. Cell Metabolism, 2018; DOI: 10.1016/j.cmet.2018.05.004

2.Morimoto C, Tsujita T, and H Okuda. Antilipolytic actions of insulin on basal and hormone-induced lipolysis in rat adipocytes. The Journal of Lipid Research, May 1998; 39: 957-62.

3.Paolisso G, Tataranni PA, Foley JE, Bogardus C, Howard BV, and E Ravussin. A high concentration of fasting plasma non-esterified fatty acids is a risk factor for the development of NIDDM. Diabetologia October 1995; 38 (10): 1213–17.