(…ίσως δεν φταίει το ίδιο)
Ο λόγος που για κάποιους το πεπόνι ανήκει στην κατηγορία «το τρώω και με… τρώει», μπορεί να μην τελικά είναι τόσο προφανής.
Όσο δροσερό και ζουμερό κι αν είναι, σε αρκετό κόσμο «πέφτει» όντως βαρύ στο στομάχι. Γιατί άραγε;

****

Το ότι πολλοί… θυμούνται τα φρουτάκια (μόνο) το καλοκαίρι, τυχαίο δεν είναι. Γλυκά ή/και δροσερά, πολλές φορές χρησιμοποιούνται αντί γλυκών ή παγωτού (σ.σ. μήπως γλιτώσουμε και καμιά θερμίδα). Το παρεξηγημένο, ίσως πεπόνι, δεν αποτελεί εξαίρεση.

Σκέτο νερό, δεν είναι…
Μπορεί να μοιάζει ένα δροσερό έδεσμα χωρίς… ουσία, αλλά δεν είναι έτσι. Το πεπόνι περιέχει κατά 90% νερό, 5.4% φρουκτόζη, 0.1% λίπος, 0.9% πρωτεΐνη και αρκετές φυτικές ίνες. Παρέχει βιταμίνες του Β-συμπλέγματος (φυλλικό, νιασίνη, Β6), παντοθενικό οξύ, βιταμίνη C, μαγνήσιο, κάλιο και σίδηρο (1). Επιπλέον, αποδίδει μόνο 34 θερμίδες ανά 100 gr.

Έλα όμως που κάθεται σαν… μολύβι
Όσο όμως κι αν είναι δροσερό, σε κάποιους προκαλεί φούσκωμα, πόνο ή κάψιμο στο στομάχι, ερυγές (σ.σ. ρεψίματα), αέρια και κοιλιακές «κράμπες», ναυτία κ.α.
Αν βιώνετε κάτι τέτοιο κάθε φορά που τρώτε πεπόνι, μια πιθανή εξήγηση είναι ότι (ίσως χωρίς να το ξέρετε) υποφέρετε από δυσπεψία ή/ και σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Ενοχλεί το στομάχι ή το έντερο;
Αν τα συμπτώματα περιορίζονται στο στομάχι, οι δυσπεπτικές ενοχλήσεις ίσως οφείλονται σε υποκείμενη γαστρίτιδα ή σε παλινδρομική νόσο, χωρίς απαραίτητα να είναι κάτι σοβαρό (2). Απλά, μάλλον θα ήταν καλό να τσεκάρετε το στομαχάκι σας πλέον.
Αν όμως εμφανίζονται και αέρια, κοιλιακός τυμπανισμός ή διάρροια, μπαίνει στην εξίσωση και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ή σπαστική κολίτιδα, όπως την ονόμαζαν παλαιότερα). Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όποιος έχει ευερέθιστο έντερο δεν ανέχεται το πεπόνι (3).
Από τη στιγμή που είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες και κατατάσσεται στα κατεξοχήν τρόφιμα που προκαλούν αέρια, είναι λογικό για κάποιους να μην είναι ανεκτό. Στην περίπτωση αυτή, συστήνεται η αποφυγή κατανάλωσής του.

Κι όμως, υπάρχει αλλεργία στο πεπόνι!
Βέβαια, υπάρχει και μια περίπτωση να είστε αλλεργικοί στο πεπόνι, όπως αναφέρετε σε πρόσφατη ανασκόπηση (4). Υπό αυτές τις συνθήκες, το ανοσοποιητικό εκδηλώνει μια υπερευαισθησία στις πρωτεΐνες του φρούτου, προκαλώντας ναυτία, εμετό, κοιλιακές κράμπες, στομαχόπονο, διάρροια και φούσκωμα. Τα συμπτώματα αυτά είναι αποτέλεσμα της φλεγμονής στο βλεννογόνο στομάχου και εντέρου. Μπορεί επίσης να εκδηλωθεί δύσπνοια, δερματικά εξανθήματα και ζάλη.

Έχει όμως και πολλαπλά οφέλη (για όσους το ανέχονται)!
Αντίθετα, για όλους τους υπόλοιπους που το ανέχονται, τα οφέλη είναι πολλαπλά. Το πεπόνι συστήνεται έντονα σε όσους υποφέρουν από αφυδάτωση με απώλεια μεταλλικών στοιχείων και από δυσκοιλιότητα λόγω ατονίας εντέρου (5). Επιπλέον, έχει αλκαλική επίδραση στα ούρα – πράγμα που αποτρέπει την ανάπτυξη του Coliform bacilli που προκαλεί ουρολοιμώξεις – και βοηθά στην αναδιάλυση των ουρικών αλάτων που φτιάχνουν λίθους, περιορίζοντάς τους (6).

Μην τα βάζετε με το (παρεξηγημένο) πεπονάκι…
Είναι πραγματικά ωφέλιμο φρούτο, απλά σε κάποιες περιπτώσεις – που ίσως προϋπάρχει υφιστάμενο πρόβλημα στο πεπτικό σύστημα – μπορεί όντως να προκαλέσει προβλήματα. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, θα ήταν ίσως καλό να συμβουλευτείτε ένα γαστρεντερολόγο ή κλινικό διαιτολόγο για να σας καθοδηγήσουν κατάλληλα.

References
1. Self-Nutrition Data. Melons, honeydew, raw: nutrition facts and calories. Available at: http://nutritiondata.self.com/facts/fruits-and-fruit-juices/1956/2
2. Alam MA, Uddin R, Subhan N, Rahman MM, Jain P, Reza HM. Beneficial Role of Bitter Melon Supplementation in Obesity and Related Complications in Metabolic Syndrome. Journal of Lipids. 2015; 2015: 496169.
3. Cozma-Petruţ A, Loghin F, Miere D, Dumitraşcu DL. Diet in irritable bowel syndrome: What to recommend, not what to forbid to patients! World Journal of Gastroenterology. 2017; 23(21):3771-83.
4. Hassan AK, Venkatesh YP. An overview of fruit allergy and the causative allergens. Eur Ann Allergy Clin Immunol. 2015 Nov; 47(6):180-7. Review. Erratum in: Eur Ann Allergy Clin Immunol. 2016 Jan; 48(1):31.
5. Gao Y, Cai RL, Xie C, Lin YL, Zhang L, Qi Y. Pharmacological basis for the medicinal use of muskmelon base (Pedicellus Melo.) for abdominal distention and constipation. J Ethnopharmacol. 2012 Jun 26; 142(1):129-35.
6. Baia Lda C, Baxmann AC, Moreira SR, Holmes RP, Heilberg IP. Noncitrus alkaline fruit: a dietary alternative for the treatment of hypocitraturic stone formers. J Endourol. 2012 Sep; 26(9):1221-6.