Φταίει το γάλα; Μήπως η γλουτένη από τα δημητριακά ή το ψωμάκι; Τίποτα από τα δυο;

«Τότε γιατί έχω τέτοιο φούσκωμα στην κοιλιά μου, κοντεύω να σκάσω! Και χωρίς να έχω φάει κάτι που να με πειράζει (απ’ όσο ξέρω)!»   

Αν λοιπόν είναι φορές που νιώθετε την κοιλιά να πρήζεται μετά το φαγητό, τότε πρέπει να διαβάσετε τις παρακάτω γραμμές!

«Γιατί πρήζεται η κοιλιά μου;»
Το μεταγευματικό φούσκωμα συνήθως προκαλείται από υπερβολική παραγωγή αερίων ή ενοχλήσεις στην κίνηση των μυϊκών ινών του πεπτικού συστήματος. Συχνά προκαλεί πόνο, δυσφορία και ένα αίσθημα «παραγεμίσματος» (1).
Ωστόσο σε μερικούς ανθρώπους, το φούσκωμα αυτό προκαλείται από αυξημένη ευαισθησία (2). Αν και μπορεί επίσης να ευθύνεται κάποιο σοβαρό ιατρικό πρόβλημα, το σύνηθες είναι να παράγεται από τη διατροφή ή κάποια τρόφιμα ή συστατικά τους. Πώς όμως μπορούμε να μειώσουμε ή να εξαφανίσουμε τα συμπτώματα;

Φταίει και ο αέρας (που καταπίνουμε)
Αφενός τρώγοντας μικρότερη ποσότητα φαγητού ανά γεύμα. Καλύτερα να προσθέσετε ένα ή περισσότερα γεύματα μέσα στην ημέρα. Σε αντίθεση μάλιστα με την κοινή αντίληψη, ούτε το στομάχι μεγαλώνει, ούτε αυξάνεται η ενδοκοιλιακή πίεση με το μεγάλο γεύμα, το πρόβλημα είναι κυρίως αισθητηριακό – έτσι δηλαδή το νιώθουμε (3).
Στην κατεύθυνση αυτή, βοηθά σημαντικά η πιο διεξοδική μάσηση της τροφής, καθώς μειώνει τον αέρα που καταπίνουμε μαζί με την τροφή και βοηθά στο να τρώμε μικρότερη ποσότητα (4).
Αφετέρου, τα ηδύποτα που περιέχουν ανθρακικό, η τσίχλα, η κατανάλωση υγρών με καλαμάκι και το βιαστικό (ή στο πόδι) γεύμα, αυξάνουν σημαντικά την κατάποση αέρα.

Περιορίστε ό,τι σας προκαλεί αέρια
Βοηθά επίσης η αποφυγή πλούσιων σε φυτικές ίνες τροφίμων, που σε κάποιους προκαλούν πολλά αέρια. Σε αυτά συγκαταλέγονται τα όσπρια και κάποια ολικής άλεσης προϊόντα. Επιπλέον, τα λιπαρά τρόφιμα – που καθυστερούν αρκετά την πέψη και την κένωση του στομάχου – μπορούν να οδηγήσουν σε ανάλογα συμπτώματα, ειδικά σε άτομα με ευαισθησία.

Αν συνυπάρχει δυσκοιλιότητα
Διαχειριστείτε τη δυσκοιλιότητα, που επιδεινώνει το αίσθημα φουσκώματος (5). Στις περιπτώσεις αυτές συστήνονται μεν διαλυτές ίνες (από φασόλια, αρακά, βρώμη, κριθάρι, φρούτα και αβοκάντο), αλλά με προσοχή για όσους υποφέρουν και από αέρια και φούσκωμα. Παράλληλα, καλό είναι να αυξήσετε τόσο τη φυσική δραστηριότητα, όσο και την πρόσληψη νερού ημερησίως (6). Τέλος, αξίζει να δοκιμάσετε τα δαμάσκηνα, τα αχλάδια, το ακτινίδιο, τα σύκα, τα εσπεριδοειδή, το σπανάκι και άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, την αγκινάρα, τη γλυκοπατάτα, το λιναρόσπορο, τους σπόρους chia και το kefir.

Δοκιμάστε τα προβιοτικά
Mια καλή λύση για να μειωθεί η παραγωγή αερίων από τα εντερικά βακτήρια είναι αναμφίβολα η λήψη συμπληρώματος προβιοτικών, όπως συστήνεται από σειρά κλινικών μελετών (7). Αν και φαίνεται ότι σε κάποιες περιπτώσεις, μειώνουν την παραγωγή αερίων, αλλά όχι το φούσκωμα (8). Όπως και να ‘χει, να έχετε υπ’ όψιν ότι χρειάζονται χρόνο για να δράσουν, δεν ανακουφίζουν από την επόμενη ημέρα.

Αν το έντερο είναι ευαίσθητο;
Για όσους έχουν ευερέθιστο έντερο (παλαιότερα, σπαστική κολίτιδα), που συνήθως έχουν συμπτώματα φουσκώματος, κοιλιακού άλγους, δυσφορίας και διάρροια ή δυσκοιλιότητα, πολλαπλές μελέτες υποδεικνύουν ότι οι άπεπτοι υδατάνθρακες (FODMAPs) επιδεινώνουν δραστικά την κατάσταση (9). Μια δίαιτα φτωχή σε FODMAPs μπορεί να μειώσει σε μεγάλο βαθμό τα συμπτώματα, τουλάχιστον σε ασθενείς με ευερέθιστο έντερο (10). Στα πιο κοινά FODMAPs συγκαταλέγονται τα κρεμμύδια, το σκόρδο, το μπρόκολο, το σιτάρι, το λάχανο, το κουνουπίδι, τα φασόλια, τα μήλα, τα αχλάδια, το καρπούζι.

Προσοχή επίσης χρειάζονται οι αλκοόλες σακχάρων (ξυλιτόλη, σορβιτόλη, μανιτόλη και ερυθριτόλη), που συνήθως απαντώνται σε τσίχλες και τρόφιμα χωρίς ζάχαρη, καθώς τα εντερικά βακτήρια τις πέπτουν και παράγουν αέρια (11).
Επιπλέον, σε ασθενείς με ευερέθιστο έντερο φαίνεται πως το έλαιο μέντας μπορεί να μειώσει τους μυϊκούς σπασμούς του πεπτικού σωλήνα, λειτουργώντας ως σπασμολυτικό (12).

Κι αν είναι αλλεργία ή δυσανεξία;
Ωστόσο, πριν απ’ όλα αυτά είναι ανάγκη να αποκλείσουμε τις τροφικές αλλεργίες ή δυσανοχές, από τη στιγμή που μπορεί να δώσουν παρόμοια συμπτώματα. Τα πιο τυπικά συστατικά που συνδέονται με δυσανοχή είναι η λακτόζη, η φρουκτόζη και η γλουτένη, ενώ εικόνα φουσκώματος και αερίων μπορεί να δώσει και η αλλεργία στο αυγό.

Δεν είστε μόνοι…
Σε κάθε περίπτωση, το να βρούμε την αίτια – άρα και τη θεραπεία – των συμπτωμάτων μπορεί συχνά να είναι πολύπλοκο. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα, επισκεφθείτε κλινικό διαιτολόγο ή/ και γαστρεντερολόγο για να διαγνωσθεί και να αντιμετωπιστεί επαρκώς το πρόβλημα. Για κάτι που είναι τόσο συχνό, αλλά συνάμα και τόσο ενοχλητικό ή επώδυνο, μια σωστή καθοδήγηση μπορεί να αλλάξει πραγματικά την ποιότητα της ζωής σας.


Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που επενδύσατε να διαβάσετε την αρθρογραφία μου! Αν θέλετε να ενημερώνεστε για κάθε νέο μου άρθρο, ελάτε να συνδεθούμε στο Facebook, κάνοντας “like” την προσωπική μου σελίδα στο σύνδεσμο http://www.facebook.com/milessisgeorge ή σε οποιοδήποτε από τα άλλα κοινωνικά δίκτυα που έχω παρουσία και βρίσκονται στο τέλος (footer) της σελίδας. Σας ευχαριστώ, Γιώργος Μίλεσης

References

  1. 1. Agrawal A, and PJ Whorwell. Review article: abdominal bloating and distension in functional gastrointestinal disorders – epidemiology and exploration of possible mechanisms. Alimentary Pharmacology and Therapeutics 2008; 27(1): 2-10
  2. 2. Zhu Y, Zheng X, Cong Y, Chu H, Fried M, Dai N, Fox M. Bloating and distention in irritable bowel syndrome: the role of gas production and visceral sensation after lactose ingestion in a population with lactase deficiency. Am J Gastroenterol. 2013 Sep; 108(9): 1516-25.
  3. 3. Agrawal A, Houghton LA, Lea R, Morris J, Reilly B, Whorwell PJ. Bloating and distention in irritable bowel syndrome: the role of visceral sensation. Gastroenterology. 2008 Jun; 134(7):1882-9.
  4. 4. Li J, Zhang N, Hu L, Li Z, Li R, Li C, Wang S. Improvement in chewing activity reduces energy intake in one meal and modulates plasma gut hormone concentrations in obese and lean young Chinese men. Am J Clin Nutr. 2011 Sep; 94(3):709-16.
  5. 5. Agrawal A, Houghton LA, Reilly B, Morris J, Whorwell PJ. Bloating and distension in irritable bowel syndrome: the role of gastrointestinal transit. Am J Gastroenterol. 2009 Aug; 104(8):1998-2004.
  6. 6. Tack J. Current and future therapies for chronic constipation. Best Practice & Research Clinical Gastroenterology, 2011; 25(1): 151-8
  7. 7. Nobaek S, Johansson ML, Molin G, Ahrné S, Jeppsson B. Alteration of intestinal microflora is associated with reduction in abdominal bloating and pain in patients with irritable bowel syndrome. Am J Gastroenterol. 2000 May; 95(5):1231-8.
  8. 8. Ringel-Kulka T, Palsson OS, Maier D, Carroll I, Galanko JA, Leyer G, Ringel Y. Probiotic bacteria Lactobacillus acidophilus NCFM and Bifidobacterium lactis Bi-07 versus placebo for the symptoms of bloating in patients with functional bowel disorders: a double-blind study. J Clin Gastroenterol. 2011 Jul;45(6):518-25
  9. 9. Barrett JS, Gibson PR. Fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols (FODMAPs) and nonallergic food intolerance: FODMAPs or food chemicals? Therapeutic Advances in Gastroenterology. 2012; 5(4):261-268
  10. 10. Staudacher HM, Whelan K, Irving PM, Lomer MC. Comparison of symptom response following advice for a diet low in fermentable carbohydrates (FODMAPs) versus standard dietary advice in patients with irritable bowel syndrome. J Hum Nutr Diet. 2011 Oct; 24(5):487-95.
  11. 11. Hyams JS. Sorbitol intolerance: an unappreciated cause of functional gastrointestinal complaints. Gastroenterology. 1983 Jan; 84(1):30-3.
  12. 12. Khanna R, MacDonald JK, Levesque BG. Peppermint oil for the treatment of irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis. J Clin Gastroenterol. 2014 Jul; 48(6):505-12.