Πόσο κρέας να φάει κάποιος, πια;

Με αφορμή την επερχόμενη γιορτή του καμένου λίπους (σ.σ. λέγε με τσίκνα), ένα κείμενο αφιερωμένο στους απανταχού λάτρεις του κρέατος (σ.σ. meat lover, στην καθομιλουμένη)…

****

Είναι αποδεδειγμένο ότι η υπερκατανάλωση οποιοδήποτε θρεπτικού συστατικού για μακρά περίοδο συνοδεύεται, τυπικά, από διάφορα προβλήματα. Το ίδιο συμβαίνει και με το κρέας/ πρωτεΐνη.

Σύμφωνα με έρευνες, η υπερβολική πρόσληψη πρωτεΐνης μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση κινδύνου για προβλήματα υγείας (1). Κι αν σε κάποιες περιπτώσεις προτείνεται η αυξημένη κατανάλωσή της, η περίσσεια της στο σώμα – όπως θα δούμε παρακάτω – δημιουργεί προβλήματα, ειδικά όταν πρόκειται για εκτεταμένη χρονική περίοδο.

Αύξηση βάρους

Η περίσσεια πρωτεΐνης συνήθως αποθηκεύεται ως λίπος, ενώ τα παραπανίσια αμινοξέα αποβάλλονται. Κάτι που οδηγεί σε αύξηση βάρους συν τω χρόνω, ειδικά όταν η συνολική ενεργειακή πρόσληψη είναι υψηλή. Μια μελέτη του 2016 (2) βρήκε ότι η αύξηση βάρους συσχετίστηκε σημαντικά με δίαιτα όπου η πρωτεΐνη αντικατέστησε τους υδατάνθρακες  (σ.σ. κατά τ’ αλλά, το ψωμί παχαίνει…)!

Κακοσμία στόματος

Ειδικά όταν περιορίζεται η πρόσληψη υδατανθράκων, η μεγάλη ποσότητα πρωτεΐνης μπορεί να οδηγήσει σε στοματική κακοσμία – που δεν υποχωρεί με το πλύσιμο των δοντιών (3).

Δυσκοιλιότητα

Ερευνητικά προέκυψε επίσης ότι το 44% όσων ακολουθούσαν διατροφή με υψηλό ποσοστό πρωτεΐνης ανάφερε προβλήματα δυσκοιλιότητας (3), κυρίως λόγω μειωμένης πρόσληψης φυτικών ινών.

Διάρροια

Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας επεξεργασμένων προϊόντων (π.χ. αλλαντικά, τηγανητά), ελλείψει φυτικών ινών μπορούν να προκαλέσουν διάρροια (4). Δεν μας «πειράζει» απλά «κάτι που φάγαμε» νωρίτερα!

Αφυδάτωση

Το σώμα μας αποβάλλει την περίσσεια αζώτου (σ.σ. αμινοξέων) με τη βοήθεια του νερού. Για όσους υπερκαταναλώνουν κρέας, κάτι τέτοιο μπορεί να σημαίνει αφυδάτωση, ακόμα κι αν δεν διψάμε παραπάνω απ’ ότι συνήθως. Κάτι που επιβεβαιώθηκε σε αθλητές με υψηλή πρόσληψη πρωτεΐνης (5), αν και υπάρχει η θεώρηση ότι η επίδραση αυτή δεν είναι τόσο εκτενής (6).

Απώλεια ασβεστίου

Μια πρόσφατη ανασκόπηση βιβλιογραφίας υποστηρίζει τη σχέση υψηλής κατανάλωσης πρωτεΐνης με τη φτωχή υγεία των οστών (7), αν και υπάρχουν αντιρρήσεις σ’ αυτό το πεδίο (8).    

Καρδιοπάθειες

Η συχνή κατανάλωση κόκκινη κρέατος (σ.σ. μοσχάρι, αρνί, κατσίκι κ.α.) και ολόπαχων γαλακτοκομικών και τυριών, αποδεικνύεται ότι αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, μέσω αυξημένης πρόσληψης κορεσμένου λίπους και χοληστερόλης (7), ακόμα και σε γυναίκες (9). Μια μελέτη του 2018 έδειξε μάλιστα ότι η συχνή κατανάλωση κόκκινου κρέατος αύξησε την παραγωγή του οξειδίου τριμεθυλαμίνης (TMAO) από το έντερο, που σχετίζεται με την εκδήλωση καρδιοπάθειας (10).

Αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης καρκίνου

Η πολύ υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος και παρασκευασμάτων αυτού συσχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης διαφόρων ασθενειών, μεταξύ άλλων καρκίνου παχέος εντέρου (11), στήθους (12) και προστάτη (13). Θεωρείται λοιπόν ότι οι ορμόνες,  οι καρκινογόνοι παράγοντες και τα λίπη που εμπεριέχονται στο κρέας ευθύνονται γι’ αυτό.

Είναι θέμα «προπόνησης»…

Προφανώς τίποτα απ’ όλα αυτά δεν μπορεί να συμβεί σε μια βραδιά… υπερβολής. Οι παρενέργειες είναι πιθανό να εκδηλωθούν σε όσους δεν μπορούν να φάνε χωρίς να υπάρχει κρέας στο τραπέζι (σ.σ. «τ’ άλλα δεν είναι φαΐ») ή σε εκείνους που για όλα φταίνε το ψωμάκι και οι υδατάνθρακες…

Αλλά, ας μη γελιόμαστε, κανένας δεν μπορεί να φάει πραγματικά πολύ (κρέας), αν δεν έχει πρώτα εξασκηθεί αρκετά…


Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που επενδύσατε να διαβάσετε την αρθρογραφία μου! Αν θέλετε να ενημερώνεστε για κάθε νέο μου άρθρο, ελάτε να συνδεθούμε στο Facebook, κάνοντας “like” την προσωπική μου σελίδα στο σύνδεσμο http://www.facebook.com/milessisgeorge ή σε οποιοδήποτε από τα άλλα κοινωνικά δίκτυα που έχω παρουσία και βρίσκονται στο τέλος (footer) της σελίδας.Σας ευχαριστώ, Γιώργος Μίλεσης.

References

  1. Wu G. Dietary protein intake and human health. Food Funct., 2016, 7, 1251-65, DOI: 10.1039/C5FO01530H (Review Article)
  2. Hernández-Alonso, P et al. High dietary protein intake is associated with an increased body weight and total death risk. Clinical Nutrition 2016; 35(2): 496 – 506
  3. Ghapanchi J et al., Prevalence and causes of bad breath in patients attended Shiraz dentistry school. A cross sectional study Elixir Human Physio. 2012; 53: 12051-4
  4. Bilsborough S, and N Mann. A review of issues of dietary protein intake in humans. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2006 Apr; 16(2):129-52.
  5. Federation of American Societies for Experimental Biology. High protein diets cause dehydration, even in trained athletes. Public Release: 22-Apr-2002; available at: https://www.eurekalert.org/pub_releases/2002-04/foas-hpd041602.php
  6. Martin WF, Cerundolo LH, Pikosky MA, Gaine PC, Maresh CM, Armstrong LE, Bolster DR, and NR Rodriguez. Effects of Dietary Protein Intake on Indexes of Hydration. Journal of the American Dietetic Association, 2006; 106(4): 587-9
  7. Delimaris I. Adverse Effects Associated with Protein Intake above the Recommended Dietary Allowance for Adults. ISRN Nutrition. 2013; 10.5402/2013/126929.
  8. Pedersen AN, Kondrup J, and E Børsheim. Health effects of protein intake in healthy adults: a systematic literature review, Nordic Nutrition Recommendations – The NNR5 project. Food & Nutrition Research 2013. 57: 21245
  9. Bernstein AΜ, Sun Q, Hu FB, Stampfer ΜJ, Manson JE, and WC Willett. Major Dietary Protein Sources and Risk of Coronary Heart Disease in Women, Circulation 2010; 122:876–83
  10. Wang Z, Bergeron N, Levison BS, Li XS, Chiu S, Jia X, Koeth RA, Li L, Wu Y, Wilson Tang WH, Krauss RM, and SL Hazen. Impact of chronic dietary red meat, white meat, or non-meat protein on trimethylamine N-oxide metabolism and renal excretion in healthy men and women, European Heart Journal 2019; 40(7): 583–94 https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehy799
  11. Durko L, and E Malecka-Panas. Lifestyle Modifications and Colorectal Cancer. Current Colorectal Cancer Reports 2014; 10: 45-54
  12. Farvid MS, et al. Consumption of red and processed meat and breast cancer incidence: A systematic review and meta‐analysis of prospective studies, Int J Cancer 2018; 143, (11): 2787-99
  13. Wu K, et al. Associations between unprocessed red and processed meat, poultry, seafood and egg intake and the risk of prostate cancer: A pooled analysis of 15 prospective cohort studies. Int J Cancer. 2016 May 15; 138(10):2368-82.